Asnyk, Adam 2014-07-17 1968 Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl) na podstawie tekstu dostępnego w serwisie Wikiźródła (http://pl.wikisource.org). xml http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/asnyk-z-obcych-stron-i-pointe-de-raz/ pol Fundacja Nowoczesna Polska Domena publiczna - Adam Asnyk zm. 1897 Adam Asnyk, Pisma, tom III, wydanie nowe zupełne, w układzie i z objaśnieniami F. Hoesicka, nakładem Księgarni F. Hoesicka, Warszawa 1924. http://pl.wikisource.org/wiki/Pisma_T._III_%28Adam_Asnyk%29/ Wiersz Pozytywizm Liryka I. Pointe de Raz text0.3 http://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/image/3263.jpg Aci Castello Sicily Italy - Creative Commons by gnuckx, gnuckx@Flickr, CC BY 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/3263 Zmiany automatyczne: zlep wersja 1.03kamiennemi > kamiennymi (emi) (1) / umarłemi > umarłymi (emi) (1) / nakształt > na kształt (div) (2) / Adam Asnyk Z obcych stron Zapisane językiem poezji doświadczenie obcych kultur dające nową perspektywę spojrzenia na otaczający świat. Z obcych stron Adama Asnyka --- kontekst biograficzny Cykl wierszy Z obcych stron, powstałych w latach 1894--1895 poświęcony został niezwykłym, egzotycznym podróżom, o których marzyło wielu współczesnych Asnykowi. W ostatniej dekadzie życia poeta dotarł m.in. na Sycylię, Maltę oraz do Indii. Ciepły klimat tamtych rejonów miał mu zapewnić ulgę przy zaawansowanej gruźlicy płuc. Podróż przyniosła także natchnienie, zachwyt przyrodą i refleksję. W skład cyklu wydanego w 1895 r., dwa lata przed śmiercią autora, wchodzi osiem utworów wyznaczających przebyty szlak; są to: Pointe de Raz, Taormina, Noc na morzu, Pustynia, Zamarła oaza, Na polach Kartagi, Haszumat, Trimurti. Natura i historia w wierszach Asnyka Opis przyrody nie jest tu głównym celem. Choć krajobraz jest stale obecny, poeta buduje go za pomocą szeregu chwytów literackich, dzięki czemu odbiorca nie czyta żmudnych opisów natury, ale zostaje przez nią wręcz pochłonięty. Wraz z obrazami przyrody pojawia się też pamięć o przeszłości odwiedzanych miejsc, a punktem kulminacyjnym często bywa refleksja nad kondycją ludzką i przemijaniem. Część tekstów skupia się z kolei niemal wyłącznie na religii czy filozofii danego regionu (szczególnie Indii). Finał wyprawy Nadzieja na poprawę zdrowia dzięki dalekim podróżom okazała się złudna. Zmęczony organizm zaczął coraz bardziej słabnąć, a wyjazd do Włoch w 1897 roku, który miał przynieść ratunek, ostatecznie doprowadził do zachorowania na tyfus. Nowa choroba była tak potężnym ciosem dla wycieńczonego ciała, że poeta nie zdołał jej pokonać. Adam Asnyk zmarł 2 sierpnia 1897 r. w Krakowie, w wieku zaledwie 58 lat. Ciało poety spoczęło w krakowskiej Krypcie Zasłużonych na Skałce, pośród innych wielkich twórców kultury narodowej.Cykl wierszy Adama Asnyka Z obcych stron jest dostępny online w bibliotece Wolne Lektury, również do pobrania jako e-book (w formacie EPUB i MOBI) oraz jako PDF. I. Pointe de Raz Poszarpany, na sztuki pocięty,/ Groźny cypel wzniósł się nad odmęty,/ Wielkim pasem przyczepion do ziemi;/ Wystrzeliwszy wysoko ku górze,/ Niby twierdzy obronne przedmurze/ Na dół spada głazami ściętemi. PiekłoJakby w otwór olbrzymiego kotła,/ Toń burzliwa w jego łono wgniotła/ Wody w ciągłym szalejące wirze.../ I w tym kotle z gwałtownością wściekłą,/ Całe wodne wre i ryczy piekło,/ Fal językiem skał wierzchołki liże. Wydrążone granitów filary/ Wśród pian srebrnych i dymiącej pary,/ Jak organy wyrastają z głębi,/ I smutnymi jękami się żalą,/ Gdy w ich wnętrze z każdą nową falą/ Woda w górę wznosi się i kłębi. Dalej w morzu... od lądu oddarty,/ Na kształt brzegu wysuniętej warty,/ Szmat wysepki, raczej odłam skały,/ Sterczy nagi. Między nim a lądem/ Morze wpada rozhukanym prądem,/ Niosąc łodzie chyżym pędem strzały. Na tym brzegu rozsiadł się ponury/ Kształt pierwotnej, celtyckiej natury/ Średniowieczny, spóźniony romantyk.../ Wzniósłszy w górę dumną skroń olbrzyma,/ Kamiennymi wyziera oczyma/ W mgły północy, w burzliwy Atlantyk. Głuchy, niemy, nieruchomy świadek/ Scen minionych, dziejowych zagadek,/ ŚmierćTa olbrzymia głazów piramida:/ I widziała, jak świętą jemiołą/ Uwieńczywszy blade trupa czoło/ W łódź kładziono zmarłego Druida.Druid --- kapłan celtycki; druidzi przewodniczyli obrzędom religijnym, pełnili rolę wróżbitów, lekarzy i sędziów. PodróżA te łodzie bez steru i wiosła/ Fala sama z umarłymi niosła/ W wiecznych mroków posępną krainę,/ Na brzeg wyspy, która w oddaleniu/ Niby smuga majaczeje cieniu,/ Tajemniczo w mgły spowita sine. I dziś jeszcze, po słońca zachodzie,/ Zda się, płyną z umarłymi łodzie/ Rwane siłą tajemnego prądu.../ I znikają gdzieś w mrokach przestrzeni,/ Jak gromadka falujących cieni,/ Do cichego przybijając lądu. W podartych chmur zgęszczonej ćmie/ Tonie widnokrąg ciemnych fal,/ DeszczZacina deszcz i wicher dmie,/ Zniknęła morza dal. Z wściekłością bije wzdęta toń/ O głazów próg, o ścianę skał,/ I na granitów ostrą skroń/ Spieniony rzuca wał. BurzaO poszarpany tłukąc brzeg,/ Przeciągły z sobą toczy grzmot,/ I wlewa swój kipiący ściek/ W czeluści czarnych grot. Na kształt ruchomych płynnych gór/ Spiętrzone pędzą fale wód,/ A piana pryska aż do chmur!/ Wiruje głębi spód. I w wydrążonych słupów rząd,/ Co pod naporem fali drga,/ Podwodny z rykiem wpada prąd/ I dziką pieśń swą gra... WojnaSłychać huk bębnów, brzmienia trąb,/ Organów hymny i dźwięk lir:/ To wre i huczy morska głąb,/ Kipiący syczy wir. Ten szum siekących deszczu rózg,/ Ten jęk piskliwych mew,/ Ten wichru świst, ten fali plusk:/ To OceanidOceanidy (mit. grecka) --- nimfy wodne, córki Okeanosa i Tetys. śpiew.