Asnyk, Adam 2014-07-09 1968 Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl) na podstawie tekstu dostępnego w serwisie Wikiźródła (http://pl.wikisource.org). Redakcję techniczną wykonała Paulina Choromańska, natomiast korektę utworu ze źródłem wikiskrybowie w ramach projektu Wikiźródła. xml http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/asnyk-szkic-do-wspolczesnego-obrazu/ pol Fundacja Nowoczesna Polska Domena publiczna - Adam Asnyk zm. 1897 Adam Asnyk, Pisma, tom III, wydanie nowe zupełne, w układzie i z objaśnieniami F. Hoesicka, nakładem Księgarni F. Hoesicka, Warszawa 1924. http://pl.wikisource.org/wiki/Pisma_T._III_%28Adam_Asnyk%29/ Wiersz Pozytywizm Liryka Szkic text 0.3 http://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/image/3315.jpg Artist Studio: James Cospito, Brooklyn Art Project HQ / Dumbo Arts Center: Art Under the Bridge Festival 2009 / 20090926.10D.54616.P1.L2 / SML, See-ming Lee \u674e\u601d\u660e SML@Flickr, CC BY-SA 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/3315 Adam Asnyk Szkic do współczesnego obrazu, ofiarowany Jackowi Malczewskiemu W ogrodzie, strojnym w rzeźb klasycznych szereg,/ Pełnym róż, mirtów, jaśminów, tuberoz,/ W gronie wykwintnych paziów i pasterek/ Renesansowy cicho stąpa Eros. Ostrożnie leci jego złota strzałka/ Pomiędzy pary rozmarzone słodko,/ By nie skaleczyć pieszczonego ciałka,/ A tylko tajną podrażnić łaskotką. Wytworne damy, poeci, artyści,/ Sztuki smakosze, dworacy i pazie,/ W cieniu laurowych grupują się liści,/ W półtonach płynnych, w mistrzowskim obrazie. Lekkie westchnienia, przelotne uśmieszki,/ Spojrzenia, słodycz niosące przez chwilę,/ Wdzięczne pokusy, eteryczne grzeszki,/ Krążą w powietrzu, jak płoche motyle. Niedomówione wśród urwanych szeptów,/ I niby siatką spowite pajęczą,/ Z ust estetycznej alchemii adeptów/ Słowa muzyką przytłumioną brzęczą. I płynie myśli subtelny aromat,/ Wyszlachetniony w cieplarnianej szkole,/ Przystępny tylko dla wybranych gromad,/ Odczuwających nastrój i symbole. I w estetycznym roztopione smutku,/ Co z prozy życia powszedniej wyrwany,/ Nadobne pary szepczą po cichutku,/ Do bladolicej wzdychając Nirwany. Jest im niezbędny wśród wrażeń przesytu/ Gorzki, trujący nicestwa narkotyk,/ Więc rozpaczają nad marnością bytu.../ I w nowy zaraz przechodzą erotyk. Po za kratami ogrodu w ulicy,/ Tłum się gromadzi i przed bramą staje.../ Jacyś nieznani barbarzyńcy dzicy.../ Niesforne, brudne i obdarte zgraje. Pomiędzy niemi nie Eros różany/ Na blade twarze rzuca blask przewodni,/ Lecz jakaś wiedźma, ubrana w łachmany/ Potrząsa drzazgą płonącej pochodni. W źrenicach krwawe zapala on błyski/ Widokiem bogactw kuszących ogrodu,/ I budzi instynkt poziomy i niski,/ Brzydkie uczucie zwierzęcego głodu. Twarde ich pięści zaciska kurczowo,/ Jadem zawiści serc przyspiesza bicie,/ Na usta kładzie złorzeczenia słowo,/ I ten głos w ostrym wydobywa zgrzycie: «Gdy nasze dzieci wśród wilgotnych ciemnic/ Duszą się, żądne mleka i powietrza,/ Gdy nasze siostry na chlebie najemnic/ Nie mogą wyżyć, nam sztuk waszych nie trza! Kto w jarzmie pracy nie dośpi i nie zje,/ Gdy go z rodziną przyciska potrzeba,/ Klnie waszą mądrość i waszą poezyę,/ A łaknie ziemi, powietrza i chleba. Was nie obchodzą nic losy milionów,/ Ani nędzarzów pospolite troski,/ Przeto w przepychu woni, barw i tonów/ Do szczętu zagon trwonicie ojcowski. Lubicie ludzką wzruszać się niedolą,/ Gdy ją widzicie w książce lub na płótnie,/ Ale was rany nasze nie zabolą,/ I trud żywota obcy wam, o trutnie!» Tak coraz głośniej wykrzykuje tłuszcza,/ Patrząc na państwo fantazyi bogate,/ I coraz dziksze spojrzenia zapuszcza/ W siedzibę zbytku, przez ogrodu kratą. Ale w ogrodzie estetyczne damy,/ Trubadurowie, sztukmistrze i pazie,/ Nie słyszą burzy co huczy u bramy,/ Tonąc w lubieżno-mistycznej ekstazie... 6 marca 1895