Asnyk, Adam 2014-07-09 1968 Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl) na podstawie tekstu dostępnego w serwisie Wikiźródła (http://pl.wikisource.org). Redakcję techniczną wykonała Paulina Choromańska, natomiast korektę utworu ze źródłem wikiskrybowie w ramach projektu Wikiźródła. xml http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/asnyk-prolog-na-otwarcie-nowego-teatru-w-krakowie/ pol Fundacja Nowoczesna Polska Domena publiczna - Adam Asnyk zm. 1897 Adam Asnyk, Pisma, tom III, wydanie nowe zupełne, w układzie i z objaśnieniami F. Hoesicka, nakładem Księgarni F. Hoesicka, Warszawa 1924. http://pl.wikisource.org/wiki/Pisma_T._III_%28Adam_Asnyk%29/ Wiersz Pozytywizm Liryka Prolog na otwarcie nowego Teatru w Krakowie text 0.3 http://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/image/3286.jpg steel, glass and water, underflowR@Flickr, CC BY-SA 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/3286 Adam Asnyk Prolog na otwarcie nowego Teatru w Krakowie Plaudite cives! Oto nowa scena/ Otwiera muzom gościnne podwoje;/ Ucieszna Talia, smutna Melpomena,/ Prowadzą z sobą wdzięczne chóry swoje,/ I owe deski przemienia cudownie/ W ogarniającą cały świat widownię. Cały świat uczuć, cała działań sfera/ I starć namiętnych ukryte pobudki,/ Zdrada, łamiąca pochód bohatera,/ Dwojga kochanków sen o szczęściu krótki,/ Kłamstwo i zbrodnia w zwycięskiej potędze,/ Drżące przed prawdy wschodzącem światełkiem,/ Wady, śmieszności i powszednie nędze,/ Życie codziennym wypełnione zgiełkiem,/ Wszystko tu w barwnej przesunie się tęczy,/ Wybuchnie bólem lub śmiechem zadźwięczy. Baw się narodzie! Scena ci ukaże/ Znajome dobrze postacie i twarze,/ I w wiernym nieraz zestawi odbiciu/ Przy grozie dziejów, płaski komizm w życiu./ Więc ujrzysz na niej własne twoje syny,/ Tych, co tragicznej noszą ciężar winy,/ Tych, którzy duchem górują nad rzeszą,/ Tych, co świat gorszą, i tych, co go śmieszą. Kiedy zobaczysz króla Lira, który/ Oddał swym córkom ziemię i koronę,/ I wypędzony w łachmanie purpury/ U niebios gromy przyzywa czerwone,/ Wśród burzy, wziąwszy w rękę kij tułaczy,/ Szaleje z gniewu, bólu i rozpaczy:/ Może ci na myśl przyjdzie naród pewien,/ Co nie na wiano dla swoich królewien/ Rozdał królestwo, lecz wprost, gdy oszalał,/ Władzę i ziemię brać sobie pozwalał;/ I dziś z praw swoich królewskich wyzuty/ W ciemnościach burzy, przy piorunów błysku,/ Jak nędzarz ciągnie długie dni pokuty,/ Wydany wzgardzie i urągowisku! Baw się narodzie! Niech ci smutną dolę/ Osładza tajne sztuki czarnoksięstwo,/ Niech ci ukaże nowe czynów pole,/ Na którem możesz wywalczyć zwycięstwo,/ I niech przed okiem głodnego nędzarza/ Obraz kwitnącej przeszłości odtwarza./ Niechaj satyra biczem swoim karci/ Wszystkie instynkta nędzne, brudne, liche,/ Niech śmiechem smaga tych, co śmiechu warci,/ Niechaj piętnuje egoizm i pychę,/ I obłudnikom zdziera maski z twarzy/ I szpetne żądze z pięknych szat obnaży. Baw się narodzie! Może wśród zabawy/ Niejedna myśl cię szlachetna pokrzepi,/ Może w przelocie cień Ojczyzny krwawy/ Wzbudzi pragnienie, żeby było lepiej,/ I dalsze drogi pochodu rozjaśni./ Może zobaczysz w czarodziejskiej baśni,/ Wysnutej z podań ludowych legendzie/ O tem, co było i o tem, co będzie,/ Niby widzenie mgliste ideału:/ Śpiącą królewnę na górze z kryształu,/ Którą z rąk złego odbić czarodzieja/ Trzem braciom słuszna jaśniała nadzieja;/ Jak dwaj z nich w morze pobiegli płomieni,/ I nie wrócili więcej, zwyciężeni.../ Ale ten trzeci, najmłodszy, w siermiędze,/ Oprze się pokus i czarów potędze,/ I pnąc się zwolna, mimo straże gniewne,/ Z snu zaklętego obudzi królewnę.