Asnyk, Adam 2014-07-08 1968 Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl) na podstawie tekstu dostępnego w serwisie Wikiźródła (http://pl.wikisource.org). Redakcję techniczną wykonała Paulina Choromańska, natomiast korektę utworu ze źródłem wikiskrybowie w ramach projektu Wikiźródła. xml http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/asnyk-morskie-oko pol Fundacja Nowoczesna Polska Domena publiczna - Adam Asnyk zm. 1897 Adam Asnyk, Pisma, tom III, wydanie nowe zupełne, w układzie i z objaśnieniami F. Hoesicka, nakładem Księgarni F. Hoesicka, Warszawa 1924. http://pl.wikisource.org/wiki/Pisma_T._III_%28Adam_Asnyk%29/Morskie_oko Wiersz Pozytywizm Liryka Morskie oko text0.3 Poezja https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/use/7244.jpg Limba nad Morskim Okiem, Ćwikliński, Zefiryn (1871-1930), domena publiczna http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/7244/ Adam Asnyk Morskie oko I Ponad płaszczami borów, ściśnięte zaporą/ Ścian olbrzymich, co w koło ze sobą się zwarły, / Ciemne wody rozlewa posępne jezioro/ Odzwierciedlając w łonie głazów świat zamarły. Stoczone z szczytów bryły, mchu pokryte korą, / Po brzegach rumowisko swoje rozpostarły, / Na niem pogięte, krzywe, kosodrzewu karły/ Gdzieniegdzie nagą pustkę w wianki swe ubiorą. Granitowe opoki wyniesione w chmury/ Rzadko tam żywsze blaski słoneczne dopuszczą... / I tajemnicze głębie kryje cień ponury. Cisza: tylko w oddali gdzieś potoki pluszczą, / Lub wichry, przelatując nad zmartwiałą puszczą, / Swym świstem grozę dzikiej powiększą natury. II Tu myśl twórcza straszliwą pięknością wykwita: / Pięknością niezmierzonej potęgi i siły, / Co gromami na skałach rozdartych wyryta/ Świadczy dziś o przewrotach w łonie ziemskiej bryły. Dziki zamęt! Głazami zasłane koryta/ Zdają się placem boju, gdzie niegdyś walczyły/ Północne groźne bogi i krew ofiar piły/ Z czary, która w jezioro upadła, rozbita. Wszystko tu do ostrego tonu się nagina: / Poszarpane gór grzbiety, wody co czernieją, / Skały, wiszące śniegi, zarośla, mgła sina... Wszędzie surowa wielkość, przed którą maleją/ Sny człowieka, co staje, jak mała dziecina, / Przed skamieniałą dawnych bogów epopeją! III Słońce, gdy na zachodzie złotą tarczę skłoni, / Purpurą zdobi jeszcze skał korony wierzchnie, / Tysiąc tęczowych świateł po szczytach się goni, / Tu zsinieje... tam ogniem zaświeci... znów zmierzchnie. A w dole na jeziora zamąconej toni, / Odbity blask zakrwawia drżących wód powierzchnię, / Póki skrwawionej fali płaszcz mgły nie osłoni, / I ostatni rumieniec wieczoru nie pierzchnie. Wszystko zgasło... świat cały napełniony mrokiem... / Granitowe olbrzymy majaczeją w dali: / Rosną w bezmiar i kształty zmieniają przed okiem... Mgła pokryła przepaści szarym swym obłokiem/ I jezioro zniknęło... lecz słychać szum fali, / I z gór lecący potok wymowniej się żali... IV Noc króluje: na głowę kładzie gwiazd dyadem; / Przez błękity przesiąka niepewna i drżąca/ Jasność jeszcze skrytego dla oczu miesiąca; / Mgły ulatują w górę śnieżnych chmurek stadem. Wszystko topnieje w świetle niebieskiem i bladem/ I ciemność nad otchłanią chwieje się wisząca. / Księżyc przez skał szczelinę wstał nad wodospadem, / Srebro leje i w przepaść wraz z falami strąca. Zwolna cała kotlina z śpiących wód topielą/ Wynurza się, jak obraz czarodziejskiej księgi... / Wybrzeża przeraźliwym odblaskiem się bielą, Jakby pokryte zmarłych śmiertelną pościelą; / Czarne wody w płomienne rysują się pręgi, / Przypominając piekieł dantejskie okręgi. V O wielki poemacie natury! któż może/ Iść w ślad za twych piękności natchnieniem wieczystem? / Kto uchwyci poranku wzlatującą zorzę/ I zapali rumieńce na niebie gwiaździstem? Kto wyrzeźbi kamienne wodospadu łoże? / Przemówi szumem fali, wichru dzikim świstem? / Srebrne chmurki zawiesi w szafirów przestworze/ I odbije skał ostrza w wód zwierciadle czystem? O wielki poemacie! ciebie tylko można/ Odczuć i wielbić razem w drgnieniu serca skrytem, / Gdy pijąc wszystkie blaski, źrenica pobożna W cichym zachwycie tryśnie źródłem łez obfitem, / Gdy na skrzydłach tęsknoty dusza leci trwożna/ I nakrywa się własnych marzeń swych błękitem.