Asnyk, Adam 2014-07-08 1968 Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl) na podstawie tekstu dostępnego w serwisie Wikiźródła (http://pl.wikisource.org). Redakcję techniczną wykonała Paulina Choromańska, natomiast korektę utworu ze źródłem wikiskrybowie w ramach projektu Wikiźródła. xml http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/asnyk-bez-odpowiedzi pol Fundacja Nowoczesna Polska Domena publiczna - Adam Asnyk zm. 1897 Adam Asnyk, Pisma, tom III, wydanie nowe zupełne, w układzie i z objaśnieniami F. Hoesicka, nakładem Księgarni F. Hoesicka, Warszawa 1924. http://pl.wikisource.org/wiki/Pisma_T._III_%28Adam_Asnyk%29/Bez_odpowiedzi Wiersz Pozytywizm Liryka Bez odpowiedzi text 0.3Poezja https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/use/7541.jpg Czterech chłopców z majstrem, Loray Mill, Gastonia, North Carolina,, Lewis Wickes Hine (1874 - 1940), domena publiczna http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/7541/ Adam Asnyk Bez odpowiedzi Nie znali nigdy, co to jest dostatek, / Lecz znali tylko, co trud i potrzeba; / Nieraz im brakło mleka w piersiach matek, / Nieraz im brakło na zagonach chleba. / Nie znali nigdy tej pomyślnej doli, / W której bez troski o jutrzejszą strawę, / Duch ludzki z mroku budząc się powoli, / Na światło oczy otwiera ciekawe, / Gdyż od kolebki czatowała bieda, / Co duszy dziecka rozwinąć się nie da. Los im poskąpił wszystkich swoich darów, / I dał im środków do walki za mało... / Prócz życia trudów i życia ciężarów, / Jedno im prawo do życia zostało; / Jednak znosili swą nędzę cierpliwie, / Jako istnienia warunek niezmienny; / Marząc o przyszłem, a bogatszem żniwie, / Zapominali o trosce codziennej, / Żądając wzamian za pracę mozolną: / By im wraz z dziećmi wyżyć było wolno. Lecz teraz próżne wszelkie wysilenia! / Żadna wytrwałość zbawić ich nie może, / Głód, ciała w żywe szkielety zamienia, / Kładąc w ciemnościach na zmrożone łoże. / Dziś nie o sytość, lecz o żywot idzie, / Gdyż to nie zwykłej nędzy widmo blade, / Lecz śmierć głodowa w całej swej ohydzie/ Tysiącom rodzin zwiastuje zagładę, / W zimowej nocy wchodzi w ich mieszkania, / Przynosząc męki wolnego konania. To śmierć głodowa! przy zgasłem ognisku/ Zasiada, wlokąc całun lodowaty, / I matkom dzieci porywa z uścisku, / I nagie trupy zostawia wśród chaty, / I kroczy dalej w upiora postaci, / Rozpościerając gorączkowe dreszcze... / A zmarły wstaje, by zabijać braci, / Za krzywdy swoje mszcząc się w grobie jeszcze, / I rozszerzając zaraźliwe tchnienia, / Idzie do ludzi przemawiać sumienia. A ci, co jeszcze wśród mogił zostali, / Aby oglądać męczarnie swych rodzin, / Trawieni ogniem, co wnętrzności pali, / Mierzą ostatek uchodzących godzin, / I patrzą w otchłań... szukając gdzieś na dnie/ Nie uchwyconej ocalenia mocy,/ Ale myśl w próżni kręci się bezwładnie, / I gaśnie w głuchej odrętwienia nocy... / I nic nie mogąc odnaleźć nędzarze/ Chylą z rozpaczą wychudzone twarze. Wiedzą, że wszędzie ta sama dokoła/ Głodowej śmierci konieczność straszliwa, / Że brat ratunku udzielić nie zdoła, / Bo sam go teraz daremnie przyzywa. / Więc milczą, patrzą na śniegu posłanie, / Słuchają wiatru żałobnego wycia, / I w ciemność smutne rzucają pytanie: / „Gdzie jest ich prawo najświętsze do życia? / „Czemu są na śmierć skazani i za co? / „Gdy na chleb ciężką zarabiali pracą“. Kto im odpowie na ten wykrzyk głuchy? / Ludzkość zostanie w odpowiedzi dłużną, / Bo choć szlachetne poruszą się duchy/ I miłosierdzie pospieszy z jałmużną, / Rzucone wsparcie nie rozstrzygnie w niczem, / I w niczem ciemnych pytań nie rozświeci, / I ziemia dalej z sfinksowem obliczem/ Będzie pożerać pracujące dzieci, / A ludzkość będzie roztrząsać ciekawa, / Ten zgrzyt w harmonii społecznego prawa.