Ariosto, Ludovico Orland szalony http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/orland-szalony-tom-pierwszy http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/orland-szalony-tom-drugi http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/orland-szalony-tom-trzeci Kochanowski, Piotr Kotwica, Wojciech Sekuła, Aleksandra Kotwica, Wojciech Choromańska, Paulina Fundacja Nowoczesna Polska Renesans Liryka Epos Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Fundację Nowoczesna Polska. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/orland-szalony Ludovico Ariosto, Orland szalony, t. I-III, tłum. Piotr Kochanowski, wyd. Jan Czubek, nakł. Akademii Umiejętności, Kraków 1905. Domena publiczna - Piotr Kochanowski zm. 1620 1691 xml text text 2015-12-10 pol https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/image/Buste_van_Orlando.jpg Popiersie Orlando, głównego bohatera epopei Ludovico Ariosto „Orlando Furioso”, anonimowy (ok. 1550 - 1599), domena publiczna http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/6412 http://wolnelektury.pl/media/book/pdf/orland-szalony.pdf ISBN-978-83-288-0036-6 ISBN application/pdf http://wolnelektury.pl/media/book/epub/orland-szalony.epub ISBN-978-83-288-3032-5 ISBN application/epub+zip http://wolnelektury.pl/media/book/mobi/orland-szalony.mobi ISBN-978-83-288-4118-5 ISBN application/x-mobipocket-ebook Średniowiecze 1DDF 1DST 3KHW DS.WL-E Każdemu zdarzyć się może, że stając na rozstaju dróg życiowych, zada sobie pytanie: ,,Cóż wżdy dalej, fortuno, chcesz poczynać ze mną?"... Wówczas ukojenie znajdzie w lekturze Orlanda szalonego Ludovico Ariosta w tłumaczeniu Piotra Kochanowskiego. Śledząc splątane losy rycerzy i rycerek, dzieje miłości i walki, spisane w zgrabnych oktawach, zastanawiać się może, co tak przeraziło krakowskich biskupów, że wstrzymali druk tego dzieła na 180 lat. Może lękiem przejęła purpuratów mądra czarownica (wiedma) Melissa, może rozpięte na skale nagie ciało księżniczki chińskiej Angeliki, może zbrojne ramię Bradamanty lub grasujące samopas olbrzymki, a może podniebne loty gryfa i inne bestie, niczym potwór gender panoszące się w renesansowych stancach? Ariosto splata ze sobą w gęstą, jednolitą materię wątki z mitologii greckiej, rzymskiej, religijności chrześcijańskiej, średniowiecznych baśni i historii Europy (Orlando jest wszak paladynem króla Franków Karola Wielkiego) oraz dzieje rodów włoskich. Wiele w tych opowieściach fantazji, wiele też kurtuazji. Niektóre postacie rzeczywiste trudno rozpoznać, na przykład ze zdziwieniem przecieramy oczy, czytając: ,,iż to jest ona Lukrecya, z Borgiów krwie przezacnej, co twarzy pięknością równa się dawnej rzymskiej, cnotą i czystością" (XLII 78, w. 2--4). Z całości jednak eposu rycerskiego mistrza z Ferrary wyłania się jedność historii Europy od starożytności po czasy autorowi współczesne --- i to stanowiło istotną wartość dzieła. Kiedy tłumaczenie poematu Ariosta ukazało się wreszcie (częściowo, do XXV pieśni) w 1799 r., już tekst ten nie mógł stanowić ogniwa łączącego kulturę polską z głównym nurtem europejskim, już świat żył czym innym. Cóż że w opowieści o szalonym z powodu nieszczęśliwej miłości Orlandzie pojawia się wzmianka o Polsce (pieśń X stanca 72)? Polski zresztą od paru lat na mapach nie było, a praca Kochanowskiego --- zamiast być żyzną literacką glebą dla kilku pokoleń --- pozostała wydobytym z zakurzonej szuflady zabytkiem staropolszczyzny.