Andersen, Hans Christian Ślimak i róża Niewiadomska, Cecylia Sekuła, Aleksandra Kuszpit, Marta Fundacja Nowoczesna Polska Romantyzm Epika Baśń Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/slimak-i-roza https://polona.pl/item/basnie,ODQ5MTQxNzk/4/#info:metadata Hans Christian Andersen, Baśnie, tłum. Cecylia Niewiadomska, wyd. Gebethner i Wolff, Warszawa 1931 Domena publiczna - tłumacz Cecylia Niewiadomska zm. 1925 1996 xml text text 2009-07-22 pol http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/andersen-basnie http://redakcja.wolnelektury.pl/media/dynamic/cover/image/25.jpg painted texture, Abby Lanes@Flickr, CC BY 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/25 http://wolnelektury.pl/media/book/pdf/slimak-i-roza.pdf ISBN-978-83-288-0025-0 ISBN application/pdf https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/slimak-i-roza.html ISBN-978-83-288-1110-2 ISBN text/html http://wolnelektury.pl/media/book/txt/slimak-i-roza.txt ISBN-978-83-288-2065-4 ISBN text/plain http://wolnelektury.pl/media/book/epub/slimak-i-roza.epub ISBN-978-83-288-3021-9 ISBN application/epub+zip http://wolnelektury.pl/media/book/mobi/slimak-i-roza.mobi ISBN-978-83-288-4107-9 ISBN application/x-mobipocket-ebook Książki dla dzieci YPCK91 3MN Bohaterowie baśni J. Ch. Andersena, ślimak i krzak róży, mają zupełnie różne podejścia do życia. Krzak co roku zakwita i cieszy się owocem swojego życia --- pięknymi kwiatami. Ślimak oczekuje od świata zmian, ciągłego postępu, który mógłby go zadowolić i któremu mógłby ofiarować owoc swojego życia. W baśni skonfrotnowane są dwa sposoby przeżywania życia --- praktyczny, pełen radości z każdego dnia i teoretyczny, charakteryzujący się w tym wypadku ciągłym niezadowoleniem. Hans Christian Andersen to duński autor żyjący w latach 1805--1875, jeden z najpopularniejszych baśniopisarzy. Pisał również powieści, opowiadania, sztuki teatralne i wiersze, ale to baśnie należą do jego najbardziej znanych utworów. Nie chciał jednak, by kojarzono je z twórczością tylko dla dzieci --- kierował je do wszystkich, niezależnie od wieku. Hans Christian Andersen Ślimak i róża Nad rowem wyrósł szpaler leszczynowy, poza nim rozciągały się łąki i pola, a z drugiej strony był ogród, a w ogrodzie zakwitł krzak róży. Pod krzakiem siedział ślimak i myślał o sobie. --- Zaczekaj --- mówił --- przyjdzie czas i na mnie, a wtedy się okaże moja wartość. Na coś lepszego jestem przeznaczony, niż dawać światu róże lub orzechy, a choćby mleko, jak krowy i owce. --- Bardzo bym chciała widzieć --- rzekła róża --- co pan da światu. Kiedyż to nastąpi? --- Nie potrzebuję się śpieszyć --- odparł ślimak. --- Wam tylko zawsze pilno. Zaczekajcie. W następnym roku ślimak siedział znów pod krzakiem róży, wygrzewając się na słońcu. Nad nim zwieszały się pączki i róże, pełne, świeże, pachnące. Ślimak wysunął się ze swego domku, wyciągnął różki i schował je znowu. --- Wszystko jak w zeszłym roku --- rzekł niechętnie --- żadnej zmiany ani postępu. Krzak różany wydaje róże i nic więcej! Róże kwitły przez lato, do późnej jesieni, dopóki śnieg nie upadł. Wtedy krzaczek zasnął, a ślimak skrył się w ziemi. Znów zawitał rok nowy, róże się rozwinęły, ślimak usiadł na słońcu, pod różanym krzakiem. --- Zestarzałeś się --- rzekł, kiwając głową.--- Zapewne uschniesz wkrótce, bo oddałeś światu wszystko, co mu dać mogłeś. Nie mam czasu się zastanawiać, czy twoje dary miały jakąś wartość, to tylko jasne jest dla mnie, że sam z siebie nie zrobiłeś nic nowego, pozostałeś tym samym kijem, jakim byłeś. Żadnej zmiany, ani postępu. Czy mię rozumiesz dobrze? --- Przerażasz mnie, ślimaku! --- rzekła róża. --- Nigdy się jeszcze nad tem nie zastanawiałam. --- Zdaje mi się, że w ogóle nie zastanawiasz się nigdy nad niczym --- zauważył ślimak obojętnie. --- Czy np. pomyślałaś kiedy o tym, po co kwitniesz? Jakim sposobem kwitniesz? I dlaczego w taki sposób, a nie inny? --- Nie --- rzekła róża. --- Kwitnę, bo kwitnąć muszę, bo to jest szczęściem, życiem. Słońce świeci i grzeje, powietrze mnie żywi, deszcz i rosa poi. Oddycham, czuję, żyję! Z ziemi płynie we mnie jakaś nowa siła, ożywcza i potężna; czuję się coraz szczęśliwsza i muszę kwitnąć. Inaczej bym nie żyła. --- Być może. Widzę, że ci dość wygodnie żyć w taki sposób, nic nie rozumiejąc. --- Dobrze mi --- rzekła róża --- tak wiele mi dano! Choć panu dano więcej. Zdaje mi się, że należysz do tych genialnych istot, których myśli świat zdumiewają. --- Mało sobie z tego robię --- odparł ślimak. --- Cóż mnie ten świat obchodzi? W sobie samym mam dosyć skarbów. --- Tak, zapewne --- szepnęła róża --- ale czyż wszyscy nie dajemy światu, co w nas jest najlepszego, na co możemy się zdobyć? Ja dawałam mu tylko róże, bo nic innego nie mam. Ale pan, który posiadasz tak wiele, co oddasz światu? --- Ja? Ja mu nic nie dam. A cóż on mnie obchodzi? Oddawaj sobie, moja droga, swoje róże, a leszczyna --- orzechy, a owce --- mleko; każde z was pragnie pochwał i wdzięczności, każde chce sobie zdobyć wielbicieli. A ja tym gardzę. Ja jestem sam w sobie. Co mam, to dla siebie i sam to ocenić najlepiej potrafię. Świat dla mnie nie istnieje i nie obchodzi mnie wcale. To powiedziawszy, schował się do swego domku i otwór zasłonił śliną. --- Jaki on mądry! --- rzekła róża w zamyśleniu. Szkoda, że nie bardzo go rozumiem. Ale to nic dziwnego, nie mam przecież takiej głowy. Nie mogę się też schować jak on do swego domku i muszę tu stać ciągle pod otwartym niebem i oddawać światu róże. Biedne róże! Więdną, tracą wonne płatki i wiatr nimi pomiata. Ale jedną śliczna dziewczyna włożyła do książki o złoconych brzegach, w której muszą być także piękne kwiaty, bo kiedy ją czytała, widziałam uśmiech na jej twarzy, a łzy przejrzyste w oczach. A drugą różę przypięła do piersi i dobrze jej tam było na gorącym sercu. A trzecią różę całowało dziecię i oddało ją matce. Czwartą złożono na trumnie staruszka, co kochał kwiaty. To wszystko daje mi radość i szczęście, krąży koło mnie jak błogosławieństwo. Lubię wspominać o tym --- to jest życie! Róża kwitła co roku i oddawała światu kwiaty swoje, tylko myśleć nie mogła, bo nie miała głowy, jak ślimak. A ślimak siedział w swoim ciasnym domku i rozmyślał o sobie. Świat nic go nie obchodził. Wiele lat upłynęło. Ślimak żyć przestał i w proch się zamienił. Przestała żyć i róża, a jej krzaczek także spróchniał, w proch się zamienił. Została po nim jedna tylko róża w książce ze złoconymi brzegami. W ogrodzie jednak kwitną inne róże, a ślimaki wygrzewają się na słońcu i rozmyślają o swojej wartości. Świat nic ich nie obchodzi.