Gałczyński, Konstanty Ildefons Awantura w najmniejszym teatrze świata 2026-04-29 2024 Fundacja Wolne Lektury pol Konstanty Ildefons Gałczyński, Próby teatralne 3, wyd. Czytelnik, Warszawa 1979. https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/galczynski-awantura-w-najmniejszym-teatrze-swiata/ Domena publiczna - Konstanty Ildefons Gałczyński zm. 1953 Kalamon, Ilona Stasiek, Anna Szydłowska, Wiktoria Szydłowska, Wiktoria Współczesność Dramat Dramat współczesny Publikacja zrealizowana w ramach biblioteki Wolne Lektury (wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Fundację Wolne Lektury. https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/use/7458.jpg Córka w bujaku, Henry Lyman Saÿen (1875–1918), domena publiczna http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/7458/ Konstanty Ildefons Gałczyński Teatrzyk ,,Zielona Gęś"
ma zaszczyt przedstawić: Awanturę w najmniejszym teatrze świata Występują z wielką tremą następujące
dramatis personaedramatis personae (łac.) --- osoby dramatu.: PROF. BĄCZYŃSKI --- ogólnie szanowany angelologangelolog --- osoba zajmująca się nauką o aniołach w chrześcijaństwie. ALOJZY GŻEGŻÓŁKA --- młody tapicer OSIOŁEK PORFIRION --- kierownik literacki FAFIK --- najpopularniejszy pies wszechświata HERMENEGILDA KOCIUBIŃSKA PIEKIELNY PIOTRUŚ Scena przedstawia salę jadalną w pałacu prof. Bączyńskiego na Salwatorze. Podniecenie. PROF. BĄCZYŃSKI za stołem z pustą karafką To się bardzo dobrze stało, że nikt nie nalał wody do karafki. Wyrażam zadowolenie. Bo już nawet i woda zaczyna mi szkodzić. A ongiśongiś --- kiedyś. pijało się i jadało się szalone rzeczy. Eeeech, młodość... Pogrąża się w zadumie. GŻEGŻÓŁKA Przepraszam, czy zebraliśmy się tu po to, żeby rzępolić na temat wody w karafce? PROF. BĄCZYŃSKI Jak proszę? Rzępolić? Proszę bardzo! Naturalnie! Naturalnie! Naturalnie, że nie chodzi o wodę w karafce, tylko o szerokie wody, na które nasz teatrzyk musi wypłynąć. FAFIK Musi, ale jakoś dotąd nie wypływa. PIEKIELNY PIOTRUŚ Dlaczego? PROF. BĄCZYŃSKI Ja wiem, dlaczego. Dlatego, że ,,Zielona Gęś" jest niezrozumiała. konsternacja I... pauza do jasnej cholery z tą ,,Zieloną Gęsią"! Konsternacja na dwadzieścia cztery fajerkina cztery fajerki --- na całego, na wielką skalę; fajerka: żeliwna obręcz, element starych pieców.. PROF. BĄCZYŃSKI przechylając do ust pustą karafkę Tak. Niezrozumiała. Tego teatrzyku nikt nie rozumie... Zmartwienia i plotki, oto bilans ,,Zielonej Gęsi". Same passywapasywa --- w księgowości źródła majątku firmy, obejmujące kapitał własny i zobowiązania finansowe (tj. kapitał obcy); w ujęciu cywilnoprawnym: ciężary, obciążenia, zadłużenie.. HERMENEGILDA K. Wolnego, profesorze! Są i aktywaaktywa --- w księgowości zasoby majątkowe firmy.. Niech pan przejrzy roczniki ,,Przekroju", a znajdzie pan w nich niejedną ,,Gąskę", która summa cum laudesumma cum laude (łac.) --- końcowa najwyższa ocena z wyróżnieniem. wykonała swoją robotę społeczną ku rozpaczy Bęc-Walskich, Ciemnogrodzkich i Kołtuńskich. OSIOŁEK PORFIRION budzi się ze snu Śniło mi się, że zostałem przemieniony w księżyc i świeciłem w okno jednej b. ładnej dziewczynie. HERMENEGILDA To nic nie ma do rzeczy. Teraz ja rozmawiam z profesorem. Teraz będzie mowa o parodiach. Bo, niech pan powie, profesorze, czy te setki parodii na nas we wszystkich pismach całego kraju też świadczą o tym, że jesteśmy niezrozumiali? A to, że ,,Zieloną Gęsią" zajmowali się krytycy tej miary co WykaWyka, Kazimierz (1910--1975) --- polski krytyk i eseista, profesor na Uniwersytecie Jagiellońskim., KottKott, Jan (1914--2001) --- polski krytyk literacki i współzałożyciel tygodnika ,,Kuźnica"., MikulskiMikulski, Zygmunt (1920--1998) --- poeta i eseista, redaktor dwutygodnika ,,Kamena". i Bracia RojekEile-Kwaśniewski, Marian (1910--1984) --- dziennikarz i satyryk, redaktor naczelny tygodnika ,,Przekrój"; ,,Bracia Rojek" to jeden z pseudonimów, którymi podpisywał swoje teksty., to też nic? A przekłady na obce języki? PROF. BĄCZYŃSKI Hermenegildo, Hermenegildo, ja cię nie poznaję, Hermenegildo. Mówisz jak gdyby rozsądnie, Hermenegildo, a jeszcze wczoraj byłaś głupia jak bilardowa noga, Hermenegildo. FAFIK Co?! Ja nie pozwolę znieważać kobiety Hermenegildy nawet wstecz! Ja ją kocham. Rzuca się na Bączyńskiego, spokojnie obgryza mu spodnie, doprowadzając zasłużonego angelologa do stanu kompletnie barokowej dekalesonizacji. HERMENEGILDA c.d. Na czym to ja stanęłam? Właśnie. Na przekładach. Bo fakt, profesorze, że tyle ,,Gęsi" przetłumaczono np. na język czeski, to też pies? FAFIK przestaje obgryzać Bączyńskiego i zwraca smutne oko ku Hermenegildzie Jak się wyraziła obywatelka? Też pies? Czy pani mnie miała na myśli? To ma być kalumniakalumnia --- niesłuszne oskarżenie. czy metafora? Jednego i drugiego nie zniosę! Trzymajcie mnie! Ach, ty ficygernoficygerna (obelż.) --- kochanka, kurtyzana., kociaku śmierdzący, klabzdroklabzdra (obelż.) --- zaniedbana i niechlujna kobieta., jak również kocmołuchukocmołuch (obelż.) --- człowiek niezadbany, który nie przejmuje się porządkiem. literacki! Już ja cię urządzę. Zrywa ze ściany tapetę z pagodami, a z sufitu żyrandol i całkowicie szpitalnie urządza Hermenegildę. HERMENEGILDA Och! Następuje ogólne zamieszanie. Pogotowie? Ratunkowe. Straż? Ogniowa. Prasa? Interesuje się. Fotografia Fafika na szpaltachszpalta --- kolumna tekstu w gazetach. wszystkich gazet. Szum. Ale po niejakim czasie wszystkie szmery, mówiąc radiologicznie, wyciszają się i jak w piosence: Po deszczu znów słońce,/ Po smutku znów śmiech. PROF. BĄCZYŃSKI obejmując okiem cały zespół wraz z zabandażowaną Hermenegildą A jednak, moi drodzy, proponuję wysłać telegram do Autora z prośbą, żeby się zastanowił. Żart, IroniaBo ja rozumiem żart. Żart jest potrzebny jak chleb. Człowiek im wydajniej pracuje, tym większą ma potrzebę żartu i odprężenia. Więc niech będą i żarty w ,,Zielonej Gęsi". Ale nie tylko. Historia, Bezpieczeństwo, Ciało, Polityka, ObywatelNasza epoka jest wielka i odpowiedzialna. Cząstka odpowiedzialności spada na każdego z nas. Chodzi o wielki skarb. Trzeba czuwać przy wielkim skarbie. A wiecie wy, co jest tym wielkim skarbem? Szmer zaciekawienia. PROF. BĄCZYŃSKI zerkając na swoje nogi przystrojone w biel anielską Moje nogi. Moje zwyczajne ludzkie nogi. Chodzi o to, żeby mi ich już nigdy nie urwała żadna bomba, żaden granat kapitalistycznych grandziarzy. Ja jestem, wiecie, zwykły człowiek i bardzo lubię czasem tak połazić. Kochane nogi! I dlatego... podnosi wzruszony słuchawkę telefoniczną I dlatego poprosimy telegraficznie Autora, żeby, choćby z uwagi na moje nogi, rzadziej błaznował, a częściej starał się pisać jasno, celnie i celowo. mówi do słuchawki Dzień dobry, obywatelko. Pani mnie poznaje? O piątej? Świetnie. Zaraz będzie następujący telegramik: Telegram AUTOR WARSZAWA PROSIMY O PRZEBUDOWĘ REPERTUARU BĄCZYŃSKI Pauza. Odpowiedź na telegram WŁAŚNIE NAD TYM PRACUJĘ K. I. GALZYMBRGSKI OSIOŁEK PORFIRION zakładając okulary do czytania depeszydepesza --- krótka wiadomość, w której zawarta jest dana informacja. Ja nie rozumiem, co to znaczy galzymbrgski. PROF. BĄCZYŃSKI Bo jesteś osioł, jak wynika z afiszaafisz --- plakat ogłaszający dane wydarzenie.. Galzymbrgski niewątpliwie oznacza nazwisko naszego ukochanego Autora. Artystyczna refiguracja, żeby nie rzec deformacja. Taka pocztowa ,,Zielona gęś". Uff, jak się zmęczyłem. Fafiku, przynieś, proszę, moją wanienkę. Gdy zmęczenie nęka, nie masz jak wanięka: ROZBIORĘ SIĘ ŹDZIEBECZKO/ I POKĄPIĘ SIĘ KRZTYNĘ/ WIĘC, FAFUNIU, GWIAZDECZKO,/ SPUŚĆ, CIĘ PROSZĘ, KURTYNĘ KURTYNA spada pogodnie jak wigilijny wieczór
dzięki mistrzowskiemu pociągnięciu Fafika 23 października 1949