Konstanty Ildefons Gałczyński Teatrzyk „Zielona Gęś” ma zaszczyt przedstawić: Bandę fałszerzy sonetów / W roli herszta bandy znakomity ALOJZY GŻEGŻÓŁKA / *Akt I* / Scena przedstawia tajemnicze podziemia Biblioteki Kolbuszowskiej. Północ. / PIERWSZY FAŁSZERZ Piekło i sztuczna noga! Sfałszowaliśmy dopiero osiemset sonetów. Jeżeli wpadnie Alojzy, będziemy się mieli z pyszna. Ha! FAŁSZERZ DRUGI Na Jowisza! On nadchodzi. GŻEGŻÓŁKA Piekło i sztuczna noga! Nicponie! Dopiero osiemset sonetów? Ja wam pokażę! Już ja wam pokażę! / Koniec aktu pierwszego / / (bo Gżegżółka pokazuje szereg rzeczy, których nie należy pokazywać, a więc musimy spuścić kurtynę) / *Akt II* STROSKANY OJCIEC / do Komisarza Milicji / Wszystko dokładnie opowiem. Córka Jadzia kupiła sobie wczoraj tomik sonetów. Nawet niedrogo. Ale co się okazuje? KOMISARZ Cocococococococococo? STROSKANY OJCIEC Okazuje się, że sonety były sfałszowane, rymy poprzestawiane i moja córka zatruła się tymi sonetami i zwariowała. Wydaje się jej, że jest Joanną Dark i słyszy głosy wewnętrzne, a jeden głos ciągle do niej mówi: „Napij się herbaty, Jadziu”. I ona naparza i pije herbatę bez przerwy. A przecież to jest ruina pęcherza osiemdziesiąt szklanek herbaty dziennie. O! Przecież nie można tak się zalewać. / Zalewa się łzami. / KOMISARZ Cierpliwości! Już my tę bandę nakryjemy. *Akt III* / Znowu podziemia Biblioteki Kolbuszowskiej. Tak samo północ, ponieważ zegar stoi. / CHÓR PUCHACZY / śpiewa ponuro / DO-RE-MI-FA-SOL-LA-SI-DO CHÓR NIETOPERZY / wisząc głowami w dół / DO-SI-LA-SOL-FA-MI-RE-DO GŻEGŻÓŁKA / sam, blady jak trup, w czarnej pelerynie, z czerwonym kogucim piórem przy kapeluszu / Piekło i sztuczna noga! Dość mam tego życia! Platon gdzieś powiada, że serce ludzkie ma wrodzoną skłonność do doskonalenia się. Czyż moje serce nie jest sercem człowieka? / Wycina sobie serce kozikiem i tu następuje słynny monolog Gżegżółki: / GŻEGŻÓŁKA / z sercem w dłoni / O, serce! Powiedzże mi, serce moje, czyż nie czas, żebyś wkroczyło na drogę uczciwości? Bo — czyż godzi się fałszować sonety, czyli rodzaj konstrukcji stroficznej, którą uprawiali faceci tej miary co Dante, Petrarka i Mickiewicz? O nie, nie godzi się. Raczej nędza niż nieuczciwe zarobki. Witaj, nędzo, witaj, kiju żebraczy, jak powiedział p. Wilkins Micawber. A w całkowitym przełomie wewnętrznym dopomoże mi Pitigrilli: *BY POSUNĄĆ NOWYM TOREM, PITIGRILLI JEST MI WZOREM.* / Nawraca się jak Pitigrilli, wyrastają mu białe skrzydła. / KOMISARZ / wchodząc niespodzianie / Niestety, za późno z tymi skrzydłami. Hej, Chłopcy, aresztować mi tego aniołka! ZIELONA GĘŚ / śpiewa i tańczy / Cóż to za szczęście! Cóż to za radość! Sprawiedliwości stało się zadość. / Następuje hałaśliwy balet całego zespołu. / / *Kurtyna* / 27 lutego 1949 ----- Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, dostępna jest na stronie wolnelektury.pl. Wersja lektury w opracowaniu merytorycznym i krytycznym (przypisy i motywy) dostępna jest na stronie https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/galczynski-banda-falszerzy-sonetow/. Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury. Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur. Ten utwór jest w domenie publicznej. Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3: https://artlibre.org/licence/lal/pl/ Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur: https://wolnelektury.pl/info/zasady-wykorzystania/ Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki. Tekst opracowany na podstawie: Konstanty Ildefons Gałczyński, Próby teatralne 3, wyd. Czytelnik, Warszawa 1979. Wydawca: Fundacja Wolne Lektury Publikacja zrealizowana w ramach biblioteki Wolne Lektury (wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Fundację Wolne Lektury. Opracowanie redakcyjne i przypisy: Ilona Kalamon, Kornel Myczko, Anna Stasiek.